Vaatvernauwing

Problemen met de slagaders kunnen ernstige gevolgen hebben. Onze dienst Vaatchirurgie beschikt over uitgebreide expertise op dit gebied. Van onderzoek tot behandeling, je kunt direct bij ons terecht.

Wat zijn vaatziekten?

Slagaderziekten zijn aandoeningen waarbij de slagaders (de bloedvaten die zuurstofrijk bloed van het hart naar de rest van het lichaam vervoeren) beschadigd, vernauwd of verstopt raken. Dit kan ervoor zorgen dat organen en weefsels minder zuurstof en voedingsstoffen krijgen.

De meest voorkomende oorzaak is atherosclerose (slagaderverkalking).

Hoe worden vaatziekten veroorzaakt?

Bij slagaderverkalking hoopt vet, cholesterol en kalk zich op in de vaatwand. Dit vormt een plaque (afzetting) die de slagader vernauwt. Daardoor kan het bloed minder goed doorstromen.

De binnenkant van bloedvaten kan beschadigd raken door:

• roken

• hoge bloeddruk

• hoog cholesterol

• suikerziekte

• chronische ontsteking

Sommige oorzaken kun je minder beïnvloeden:

• leeftijd (bloedvaten worden stijver)

• erfelijkheid

• stress

Beschadigde vaatwanden maken het gemakkelijker voor vetten om zich op te hopen.

Wat zijn symptomen en gevolgen van vaatziekten?

Slagaderaandoeningen zijn aandoeningen waarbij de bloedvaten beschadigd, vernauwd of verstopt raken. De symptomen en gevolgen hangen af van welk deel van het lichaam minder bloed krijgt.

Coronaire hartziekte – vernauwde bloedvaten rond het hart met veroorzaken van een hartinfarct, wanneer een slagader naar het hart plots afsluit.

Symptomen:

• pijn of druk op de borst

• kortademigheid

• algemeen onwel

Beroerte – vernauwde halsslagaders met blokkade van de bloedtoevoer naar de hersenen.

Symptomen:

• plotselinge duizeligheid

• moeite met spreken

• verlamming of tintelingen aan één kant van het lichaam

Perifeer arterieel vaatlijden – slechte bloeddoorstroming in de benen.

Symptomen:

• pijn of krampen in de benen tijdens het wandelen

• wondjes die slecht genezen

• koude of gevoelloze voeten

• dreigende amputatie

Wat voor onderzoek is er nodig bij vaatziekten?

Lichamelijk onderzoek

• luisteren naar de bloedvaten met een stethoscoop

• voelen van de pols in armen en benen

• controleren van de kleur en temperatuur van de huid- meten van de bloeddruk

Dit kan al aanwijzingen geven voor problemen met de doorbloeding.

Bloedonderzoek

Met bloedonderzoek kan men risicofactoren opsporen zoals:

• hoog cholesterol

• hoge bloedsuiker (bij Diabetes mellitus)

• ontstekingen

Enkel-armindex (EAI)

Dit onderzoek vergelijkt de bloeddruk in de enkel met die in de arm.
Als de bloeddruk in de benen lager is, kan dit wijzen op perifeer arterieel vaatlijden.

Doppler-onderzoek / echo

Met een echo van de bloedvaten kan de arts zien:

• hoe snel het bloed stroomt

• of er vernauwingen zijn

Dit onderzoek is pijnloos en gebruikt geluidsgolven zonder stralingsschade bij de patiënt.

CT-scan of MRI

Met deze beeldvorming kan men de bloedvaten en de vernauwingen of blokkade gedetailleerd bekijken.

Angiografie (vaatonderzoek met contrast)

Bij een Angiografie wordt contrastvloeistof in een bloedvat gespoten en worden röntgenbeelden gemaakt. Hiermee kan men heel precies zien waar een slagader vernauwd of verstopt is én aansluitend de behandeling toepassen (dilatatie met de ballon en/of plaatsing van een stent).

Welke behandelingen zijn er voor vaatziekten?

1. Leefstijlveranderingen

Dit is vaak de eerste stap in de behandeling en helpt om verdere schade aan de bloedvaten te voorkomen.

Dit kan je doen door:

• te stoppen met roken

• gezond te eten (minder vet en zout)

• regelmatig te bewegen

• af te vallen bij overgewicht

• stress te verminderen

Deze maatregelen helpen om atherosclerose te vertragen.

2. Medicijnen

- cholesterolverlagers om vet in het bloed te verminderen
- bloeddrukverlagers om hypertensie te behandelen
- bloedverdunners om bloedklonters te voorkomen
- medicijnen om de bloedsuiker te regelen bij diabetes mellitus

3. Angioplastie (Percutane Transluminele Angioplastie of PTA)

Dit is een minimaal invasieve techniek zonder nood aan chirurgische incisies, waarbij men  via een punctie de slagaders van binnenuit behandelt.

Bij een PTA wordt een dun stalen draad in het bloedvat gebracht, waarna de vernauwing of verstopping gelokaliseerd en open geblazen wordt met een ballonnetje om de vernauwde slagader weer wijder te maken. Vaak wordt ook een stent (een klein metalen buisje) geplaatst om het vat open te houden.

4. Bypassoperatie

Bij een bypassoperatie maakt de chirurg een omleiding rond de vernauwde of verstopte slagader, zodat het bloed weer goed kan stromen. Er wordt ahw een overbrugging gemaakt met kunststof of lichaamseigen ader.

Wat is het herstel na een vaatoperatie?

1. Herstel in het ziekenhuis

Na een minimaal invasieve vaatoperatie blijft de patiënt een nacht opgenomen met een drukverband thv de punctieplaats en bedrust  tot de volgende dag. Indien daags nadien de punctieplaats geen nabloeding of zwelling vertoont, kan de patiënt in ontslag gaan.

Na een operatie mits bypass of overbrugging, blijft de patiënt een aantal dagen in het ziekenhuis voor observatie. Er wordt gecontroleerd dat wonden goed helen en de patiënt geleidelijk gemobiliseerd kan worden, gezien dit een ingrijpendere operatie betreft.

2. Herstel thuis

Na ontslag uit het ziekenhuis moet de patiënt thuis verder herstellen.

Belangrijke adviezen:

• voldoende rust nemen

• wond goed verzorgen

• zware inspanning tijdelijk vermijden

• rustig weer beginnen met bewegen (bijvoorbeeld wandelen)

Het lichaam heeft tijd nodig om te herstellen van de operatie.

3. Medicatie en controle

Na de operatie krijgt de patiënt vaak medicijnen, zoals:

• bloedverdunners om bloedklonters te voorkomen

• cholesterolverlagers

• medicijnen tegen hoge bloeddruk

Regelmatige controle bij de arts is belangrijk om te kijken of de bloedvaten goed open blijven.

4. Leefstijl aanpassen en aanhouden

Om nieuwe vaatproblemen te voorkomen, wordt vaak geadviseerd:

• stoppen met roken

• gezond eten

• regelmatig bewegen

• gewicht en bloeddruk onder controle houden

Bij welke specialist kunt u terecht?

> Dr. Francis Goudsmedt

> Dr. Zohal Fazli